سید عبدالکریم موسوی اردبیلی (۱۳۰۴ –۱۳۹۵ش) از مراجع تاسی شیعه در قم بود. او از مبارزان علیه حکومت پهلوی و از یاران امام خمینی و بنیانگذار موسساتی مانند مدرسه امیرالمؤمنین، مدرسه توحید و مدرسه های اثر گذار بود و پس از انقلاب، دانشکده موءثر را در قم تأسیس تشریفات ترحیم مشهد کرد.
عضویت در شورای انقلاب، مجلس خبرگان قانون اساسی کشور و مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگی زمان نخستین مجلس خبرگان رهبری، امام آدینه موقت طهران، دادگستری مجموع مرز و بوم، سر گروهی دیوان بهتر سرزمین، عضویت در شورای بهتر قضایی و شورای بازنگری قانون اساسی ایران و مسئولیت اجرای دستور شش مادهای امام خمینی، مثلا سمتهای وی بود.
کتابهای مختلف فقاهتی به گویش عربی مانند فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص، فقه الشرکة والتأمین، فقه المضاربة و فقه الشهادات از اثرها اوست. او در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش درگذشت و در بقعه حضرت معصومه(س)، دفن شد.
معاش طومار
میرکریم موسوی کریمی، مشهور به سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، در ۱۳ رجب ۱۳۴۴ق، موازی با ۸ بهمن سال ۱۳۰۴ش در اردبیل چشم به جهان گشود. پدرش سید عبدالرحیم و مادرش سیده خدیجه اسم داشت. در دو سالگی مادرش را از دست بخشید. پدرش شیخ و از معارضان حکومت پهلوی بود. سیاستهای حکومت وقت در محصور کردن پوشش خرقه روحانیت، اورا پایین فشار بیشتر قرار بخشید. در ادامهِ فضای امنیتی آن عصر، رفت و آمد عموم نیز با خانواده وی محصور گردیده بود. سود این پیشآمدها، فقر و تهیدستی روزافزون خانواده بود. در سال۱۳۲۰ش با خروج رضاخان از جمهوری اسلامی ایران موقعیت سید عبدالرحیم مقداری عالی شد.[۱] موسوی اردبیلی از شش سالگی علم آموزی را استارت کرد و در اردبیل، قم (۲ سال)، نجف (۳ سال) و آنگاه قم (۱۲ سال) به علم آموزی و درس دادن سرگرم شد. وی از سال ۱۳۳۹ش مستقر اردبیل شد و در سال ۱۳۴۷ش به طهران رفت. عمده عمل وی درس دادن، امامت جماعت و اداره مسجد و کانون توحید بود. اردبیلی در سال جاریها با حکومت پهلوی جنگ میکرد.
از سال ۱۳۵۷ش که انقلاب اسلامی کشورایران غالب شد، وی از اعضای شورای انقلاب بود. بعدتر به نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی کشور گزینش شد و آنگاه به زمان ده سال شغل وی در قوه قضائیه کشورایران متمرکز بود. وی آغاز دادستان تک تک میهن بود و بعداز شهید شدن بهشتی تحت عنوان مدیریت دیوان خوب مرزوبوم جایگزین وی شد که بالاترین رده قضائی در نظام جمهوری اسلامی به اکانت میآمد. اردبیلی هماینگونه تحت عنوان نماینده زمان نخستین مجلس خبرگان رهبری گزینش شد. وی درین زمان عضو حزب جمهوری اسلامی و از مؤسسان و اعضای بهترمرتبه آن بود.
در سال ۱۳۶۸ش بعد از درگذشت امام خمینی از مسئولیت قضائی کنار رفت و بومی قم شد. وی تا نقطه نهایی قدمت در قم درگیر درس دادن درس بیرون فقه بود. اردبیلی هماینگونه تا سال ۱۳۷۳ش امام آدینه موقت طهران بود. وی از سالهای آغازین دهه ۱۳۷۰ش و با درگذشت مراجع تقلیدی مثل گلپایگانی و اراکی توضیح المسائل منتشر کرد و خویش را در معرض مرجعیت قرار اعطا کرد.
درگذشت
آیتالله اردبیلی در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش مصادف با ۲۳ صفر سال ۱۴۳۸ق درگذشت.[۲] به دنبال درگذشت او، دو روز عزای همگانی در کشور ایران اعلام شد و در آدینه ۵ آذر ۱۳۹۵ش در قم، تشییع و آیتالله شبیری زنجانی بر پیکر وی نماز خواند و در مقبره حضرت معصومه(س) دفن شد.[۳]
زیستطومار علمی
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی تحصیلات را از شش سالگی با ورود به مدرسهمنزل شروع کرد و قرآن کریم و مهربان، گلستان، تنبیه الغافلین، نِصابُ الصِذکر، گلزار فصل بهار، ابواب الجنان، مَجالِس المُتَقین، تاریخ معجم، دُرّه نادری، تاریخ وَصّاف، اکانت فارسی و برخی کتابهای دیگر را نزد معلمان خویش یادگرفت. وی در سال ۱۳۱۸ش آموزش دروس عربی را استارت کرد و در سال ۱۳۱۹ش به قصد ادامه علم آموزی در دروس حوزوی، وارد مکتب علمیه ملاابراهیم در اردبیل شد و دروس جامع المقدمات، سیوطی، جامی، مُطَوَّل، کناره ملاعبدالله، شمسیه، مَعالِم و شرایع را تا سال ۱۳۲۲ش درهمان مکتب به اتمام رساند و درس دادن دروس مقدماتی علم ها حوزوی یعنی صرف، نحو و منطق را شروع کرد.[۴]
علم آموزی در قم و نجف
موسوی اردبیلی در ۱۳۲۲ش به قم رفت و بخشی از کتاب مکاسب مُحَرَّمه، کفایة الاصول بیع مکاسب و جلد دوم کفایه و گستردن هدایه میبدی رسائل، منظومه، اسفار را خواند. او به طور همزمان به درس دادن معالم، لُمعه دمشقیه و مقررات سرگرم بود.[۵]
اردبیلی در ۱۶ آبان ۱۳۲۴ش برای ادامه علم آموزی به نجف رفت و حدود دو سال بومی این شهر بود و علم آموزی اصول فقه، فقه و فلسفه را با اساتید دارای شهرت آن فرصت مثل خوئی، حکیم، سید عبدالهادی شیرازی، میلانی، و صدرای بادکوبی خاطر نشان کرد. در سال ۱۳۲۷ش به جهت بیماری پدرش به کشورایران رجوع. در جمهوری اسلامی ایران و در حوزه علمیه قم خلال ادامه علم آموزی و کمپانی در درسهای سید حسین بروجردی، سید محمد داماد، علامه طباطبائی و دروس فقه سری سید محمدرضا گلپایگانی و مرتضی حائری یزدی و سید احمد خوانساری خویش نیز به درس دادن رسائل، مکاسب، کفایة الاصول، منظومه سرگرم شد. وی بعد ها به طور محرمانه در مرحله بیرون فقه و اصول نیز درس دادن کرد.[۶]
وی یکبار دیگر در سال ۱۳۶۸ش و بعد از گوشهگیری از قوه قضائیه به قم رجوع تا در روزهای نهایی قدمت خویش، درگیر درس دادن درس بیرون فقه و تألیف یک سری کتاب دینی خواهد شد.
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی (۱۳۰۴ –۱۳۹۵ش) از مراجع تاسی شیعه در قم بود. او از مبارزان علیه حکومت پهلوی و از یاران امام خمینی و بنیانگذار موسساتی مانند مدرسه امیرالمؤمنین، مدرسه توحید و مدرسه های اثر گذار بود و پس از انقلاب، دانشکده موءثر را در قم تأسیس تشریفات ترحیم مشهد کرد.
عضویت در شورای انقلاب، مجلس خبرگان قانون اساسی کشور و مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگی زمان نخستین مجلس خبرگان رهبری، امام آدینه موقت طهران، دادگستری مجموع مرز و بوم، سر گروهی دیوان بهتر سرزمین، عضویت در شورای بهتر قضایی و شورای بازنگری قانون اساسی ایران و مسئولیت اجرای دستور شش مادهای امام خمینی، مثلا سمتهای وی بود.
کتابهای مختلف فقاهتی به گویش عربی مانند فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص، فقه الشرکة والتأمین، فقه المضاربة و فقه الشهادات از اثرها اوست. او در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش درگذشت و در بقعه حضرت معصومه(س)، دفن شد.
معاش طومار
میرکریم موسوی کریمی، مشهور به سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، در ۱۳ رجب ۱۳۴۴ق، موازی با ۸ بهمن سال ۱۳۰۴ش در اردبیل چشم به جهان گشود. پدرش سید عبدالرحیم و مادرش سیده خدیجه اسم داشت. در دو سالگی مادرش را از دست بخشید. پدرش شیخ و از معارضان حکومت پهلوی بود. سیاستهای حکومت وقت در محصور کردن پوشش خرقه روحانیت، اورا پایین فشار بیشتر قرار بخشید. در ادامهِ فضای امنیتی آن عصر، رفت و آمد عموم نیز با خانواده وی محصور گردیده بود. سود این پیشآمدها، فقر و تهیدستی روزافزون خانواده بود. در سال۱۳۲۰ش با خروج رضاخان از جمهوری اسلامی ایران موقعیت سید عبدالرحیم مقداری عالی شد.[۱] موسوی اردبیلی از شش سالگی علم آموزی را استارت کرد و در اردبیل، قم (۲ سال)، نجف (۳ سال) و آنگاه قم (۱۲ سال) به علم آموزی و درس دادن سرگرم شد. وی از سال ۱۳۳۹ش مستقر اردبیل شد و در سال ۱۳۴۷ش به طهران رفت. عمده عمل وی درس دادن، امامت جماعت و اداره مسجد و کانون توحید بود. اردبیلی در سال جاریها با حکومت پهلوی جنگ میکرد.
از سال ۱۳۵۷ش که انقلاب اسلامی کشورایران غالب شد، وی از اعضای شورای انقلاب بود. بعدتر به نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی کشور گزینش شد و آنگاه به زمان ده سال شغل وی در قوه قضائیه کشورایران متمرکز بود. وی آغاز دادستان تک تک میهن بود و بعداز شهید شدن بهشتی تحت عنوان مدیریت دیوان خوب مرزوبوم جایگزین وی شد که بالاترین رده قضائی در نظام جمهوری اسلامی به اکانت میآمد. اردبیلی هماینگونه تحت عنوان نماینده زمان نخستین مجلس خبرگان رهبری گزینش شد. وی درین زمان عضو حزب جمهوری اسلامی و از مؤسسان و اعضای بهترمرتبه آن بود.
در سال ۱۳۶۸ش بعد از درگذشت امام خمینی از مسئولیت قضائی کنار رفت و بومی قم شد. وی تا نقطه نهایی قدمت در قم درگیر درس دادن درس بیرون فقه بود. اردبیلی هماینگونه تا سال ۱۳۷۳ش امام آدینه موقت طهران بود. وی از سالهای آغازین دهه ۱۳۷۰ش و با درگذشت مراجع تقلیدی مثل گلپایگانی و اراکی توضیح المسائل منتشر کرد و خویش را در معرض مرجعیت قرار اعطا کرد.
درگذشت
آیتالله اردبیلی در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش مصادف با ۲۳ صفر سال ۱۴۳۸ق درگذشت.[۲] به دنبال درگذشت او، دو روز عزای همگانی در کشور ایران اعلام شد و در آدینه ۵ آذر ۱۳۹۵ش در قم، تشییع و آیتالله شبیری زنجانی بر پیکر وی نماز خواند و در مقبره حضرت معصومه(س) دفن شد.[۳]
زیستطومار علمی
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی تحصیلات را از شش سالگی با ورود به مدرسهمنزل شروع کرد و قرآن کریم و مهربان، گلستان، تنبیه الغافلین، نِصابُ الصِذکر، گلزار فصل بهار، ابواب الجنان، مَجالِس المُتَقین، تاریخ معجم، دُرّه نادری، تاریخ وَصّاف، اکانت فارسی و برخی کتابهای دیگر را نزد معلمان خویش یادگرفت. وی در سال ۱۳۱۸ش آموزش دروس عربی را استارت کرد و در سال ۱۳۱۹ش به قصد ادامه علم آموزی در دروس حوزوی، وارد مکتب علمیه ملاابراهیم در اردبیل شد و دروس جامع المقدمات، سیوطی، جامی، مُطَوَّل، کناره ملاعبدالله، شمسیه، مَعالِم و شرایع را تا سال ۱۳۲۲ش درهمان مکتب به اتمام رساند و درس دادن دروس مقدماتی علم ها حوزوی یعنی صرف، نحو و منطق را شروع کرد.[۴]
علم آموزی در قم و نجف
موسوی اردبیلی در ۱۳۲۲ش به قم رفت و بخشی از کتاب مکاسب مُحَرَّمه، کفایة الاصول بیع مکاسب و جلد دوم کفایه و گستردن هدایه میبدی رسائل، منظومه، اسفار را خواند. او به طور همزمان به درس دادن معالم، لُمعه دمشقیه و مقررات سرگرم بود.[۵]
اردبیلی در ۱۶ آبان ۱۳۲۴ش برای ادامه علم آموزی به نجف رفت و حدود دو سال بومی این شهر بود و علم آموزی اصول فقه، فقه و فلسفه را با اساتید دارای شهرت آن فرصت مثل خوئی، حکیم، سید عبدالهادی شیرازی، میلانی، و صدرای بادکوبی خاطر نشان کرد. در سال ۱۳۲۷ش به جهت بیماری پدرش به کشورایران رجوع. در جمهوری اسلامی ایران و در حوزه علمیه قم خلال ادامه علم آموزی و کمپانی در درسهای سید حسین بروجردی، سید محمد داماد، علامه طباطبائی و دروس فقه سری سید محمدرضا گلپایگانی و مرتضی حائری یزدی و سید احمد خوانساری خویش نیز به درس دادن رسائل، مکاسب، کفایة الاصول، منظومه سرگرم شد. وی بعد ها به طور محرمانه در مرحله بیرون فقه و اصول نیز درس دادن کرد.[۶]
وی یکبار دیگر در سال ۱۳۶۸ش و بعد از گوشهگیری از قوه قضائیه به قم رجوع تا در روزهای نهایی قدمت خویش، درگیر درس دادن درس بیرون فقه و تألیف یک سری کتاب دینی خواهد شد.

چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم